OPSİYON NEDİR

OPSİYON NEDİR

Opsiyon nedir? Opsiyon işlemleri nedir?

Opsiyon, belirli bir varlığı (doviz, emtia, vb.), belirli bir vadede veya vadesinden önce, alma veya satma hakkı veren finansal sözleşmelerdir. Opsiyon sözleşmelerinde iki taraf bulunmaktadır. Taraflardan biri opsiyon sözleşmesini elinde tutan, diğeri ise bu sözleşmeyi düzenleyen (satan) taraftır. Opsiyon sözleşmeleri, teorik olarak tezgahüstü finansal ürünler olsa da, bazı opsiyon tipleri (doviz opsiyonları) organize borsalarda (chicago merchantile exchange) işlem görmektedir. Alım opsiyonlarına call option, satım opsiyonlarına ise put option denir. Opsiyonu alan tarafın tek riski ödediği prim olurken, opsiyonu satan tarafın riski sınırsızdır. Opsiyon primini opsiyonu satan taraf alır. Opsiyon fiyatları 6 farklı değişkenden etkilenmektedir. 1- spot fiyat 2- Kullanım fiyatı (strike price) 3- Vadeye kalan gün sayısı 4- Volatilite 5- Risksiz faiz oranı 6- Temettü (hisse opsiyonlarında). Borsa İstanbul (BIST) Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP), ekonomik veya finansal göstergeler ile sermaye piyasası araçları üzerine düzenlenmiş vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ile diğer türev araçların elektronik ortamda alınıp satılabileceği bir piyasa olarak oluşturulmuştur. Borsa İstanbul çatısı altında döviz opsiyonları Mayıs 2014'de işleme açılmıştır. Opsiyon işlemleri, elinde finansal varlık bulunan birinin, fiyatların belirli bir dönem içerisinde muhtemel yükseliş veya düşüşlerden etkilenmemesi için kendini koruma altına alması (hedge)amacıyla gerçekleştirilir. Opsiyonu satan taraf ise belirli risk alarak spekülasyon yapmaktadır. Opsiyon sözleşmelerinde iki çeşit opsiyon tipi vardır. Bunlardan birincisi Avrupa tipi opsiyonlardır. Avrupa tipi opsiyonda hak sadece vade sonunda kullanılabilir. Amerikan tipi opsiyanlarda ise hak istenildiği zaman kullanılabilir.