Forex Teknik Analiz

Teknik Analiz Nedir? foreks teknik analiz, forex teknik analiz

 

Teknik analiz gelecekte oluşacak fiyat hareketlerini tahmin etmek için kullanılan bir yöntemdir.

Grafik Türleri

Teknik analizde ağırlıklı olarak 3 farklı grafik türü kullanılır:

Çizgi Grafik (Line Chart) :

Çizgi grafik bir paritenin belirli bir tarihte gördüğü fiyatların grafiksel anlatımıdır. Çizgi grafik günlük kapanış fiyatlarının birleştirilmesi ile oluşturulur.

Çubuk Grafik (Bar Chart):

Çubuk grafik bir paritenin belirlenmiş zaman aralığı (örneğin 30 dak. veya günlük) içerisindeki hareketinin çubuklarla tasviridir. Her çubukta o zaman diliminde görülen açılış, kapanış, en yüksek ve en düşük değerleri vardır.

Mum Grafik (Candlestick Chart) :

Mum grafiği bir paritenin belirlenmiş zaman aralığı (örneğin 30 dak. veya günlük) içerisindeki hareketinin mum figürleri ile tasviridir. FOREX piyasalarında en fazla kullanılan grafik çeşididir.

 

Destek / Direnç

Destek ve Dirençler, Teknik Analiz literatüründe sıkça kullanılan ve temel bilgiler olarak kabul gören kavramlardır. Fiyatların aşmaya çalışacakları tahmin edilen görece kritik bölgelere 'Direnç' denir. Bunun tam tersi olarak da fiyatlar düşerken talebin yoğunlaşması beklenen seviyelere de 'Destek' denir. Bu iki kavram daha önceki fiyat hareketlerinin yoğunlaştığı bölgelere bakılarak belirlenir. Seviyelerin geçilmesi halinde hareketin hızlanacağı varsayılır.

Konuyla ilgili bir önemli nokta da desteklerin kırılmalarıyla dirence, dirençlerin kırılmalarıyla desteğe dönüşmeleridir. Unutulmamalı ki her 'Destek' ve 'Direnç' kırılabilir. Bu iki göstergeye göre alım/satım yapacak yatırımcının izlemesi gereken bir kural da dönüşlerde erken pozisyon değiştirmemek olmalıdır. Genellikle destek ve direnç seviyelerinin hemen altından ya da üstünden fiyatlar dönme eğilimi gösterdiğinden yatırımcılar önceden belirledikleri stop seviyelerinden pozisyonlarının kapanmasıyla karşı karşıya kalabilirler. Bunu engellemek için seviyeleri dar bir bant olarak mutlak seviyenin hafif altında ya da üstünde belirlemek daha doğru sonuçlar verebilir.

Trend kavramı

Trend, belirli bir zaman diliminde belirli değerlerin genel olarak aynı yönü takip edip o doğrultuda bir yol izlemesidir. Trend kavramı 1900'lü yılların başında Charles Dow tarafından ortaya atılan Dow Teorisinden derlenerek oluşturulmuştur. Dow'a göre fiyatların çizdiği yönde olmak en mantıklı seçimdir. Diğer bir deyişle fiyatların tersi yönünde olmak kaybettirir. Piyasanın psikolojik çizgisinin fiyatlara yansıması olarak da tanımlayabileceğimiz 'Trend' yatırımcı algılamasını da vadelere bölünmüş şekilde yansıtır.

Trendleri basitçe üçe ayırmak mümkündür. Bunlar 'Kısa', 'Orta' ve 'Uzun' olarak ayrılabilirler.

Temel olarak uzun vadeli trendlerin, kısa ve orta vadeli trendlerin bir toplamı olduğunu söylemek ve onları kapsadığını ifade etmek yanlış olmaz. Burada 'Trend' ile anlatılmak istenen iniş çıkışlar toplamının bir yöne doğru aktığı gerçeğidir. İşte yukarıda anılan Dow Teorisi de tam olarak bunu anlatmakta ve yönü doğru tahmin eden tahmincinin trendi dostu olarak kabul etmesi gerektiğini savunmaktadır.

 

Forex İndikatörler

Hareketli Ortalamalar;

Hareketli ortalama, hisse senedi fiyatlarının belirli bir zaman dilimindeki ortalamalarını gösteren bir indikatördür. Genel kullanımda hareketli ortalamalar basit, ağırlıklı, harmonik ve üssel olarak kullanılırken bir hareketli ortalama hesabı yapıldığı zaman, finansal ürünün verilen zaman dilimindeki ortalama değerinin matematiksel analizi yapılmış olur.

Hareketli ortalamalar alım ve satım sinyallerinde fiyat ile karşılaştırılarak analiz edilir. Fiyatın hareketli ortalamayı aşağı geçmesi SAT, yukarı geçmesi ise AL sinyali olarak değerlendirilir. Ayrıca farklı zaman dilimlerinde ki birden fazla hareketli ortalamaların birbiri ile kesişimi de AL-SAT sinyali olarak kullanılmaktadır. Hareketli ortalamanın taşıdığınız pozisyonun yönüne göre altına veya üzerine stop loss emri girilmesi zarar artmadan pozisyondan çıkılmasına yardımcı olur.

Bollinger Bantları;

Bollinger bantları trendin devamını göstermesinin yanı sıra volatilite hakkında da bilgi verir. Üst ve alt bantlar standart olarak 20 günlük hareketli ortalamaların (orta bant) standart sapmalarından oluşur. En sık kullanım, fiyatların bantlar arasında gidip geldiği varsayımıdır. Bandın bir kenarına gelen fiyatın, diğer banda doğru hareketlendiği varsayılır. Ayrıca bantların daralması, ileride fiyatların bir yöne doğru sert kırılma yapacağının göstergesidir.

Commodity Channel Index (CCI);

İstatistiksel ortalamadan sapış, trendin ve tercihlerin ne yönde değişmekte olduğunun anlaşılabilmesi açısından önemlidir. Gösterge ayrıca bize volatilite hakkında da bilgi verir. CCI, +100 ve -100 de yer alan referans değerlerinin tanımladığı aşırı alım ve aşırı satım bölgelerinin kullanımına dayanan bir osilatördür.

Aşırı alım ve satım bölgelerini kullanan diğer göstergelerde olduğu gibi, bu bölgelerde dolaşan CCI değerleri bize trendin yakın bir gelecekte sonlanabileceği sinyallerini vermektedir. Aşırı alım bölgesi, fiyatların aşırı yükseldiğini ve her an satışların gelebileceğini söylerken bu bölgeden yapılacak alımların riskinin arttığını da anlatmaktadır. Aynı şekilde aşırı satım bölgesi de fiyatların aşırı düştüğünü ve burada alıma hazır olunması gerektiğini söylerken hala satmamış olanlar açısından satımın çok da mantıklı olmadığını anlatır.

CCI göstergesinin -100 seviyesinin altına gelip, buradan bir dönüş yaparak bu seviyenin üzerine çıkması var olan düşüş trendinin gücünü kaybettiği, yüksek olasılıkla bir yükselişin yaşanacağını işaret eder ve CCI göstergesinin en güçlü alım sinyalidir. Tam tersi de kısa pozisyon almak açısından geçerlidir.

CCI'yı yorumlamada kullanılan bir diğer metot ise fiyatlarla göstergenin uyumsuzluğudur. Fiyatlar bir önceki zirveyi geçerek yeni zirveler yaparken CCI buna eşlik edemiyor bir önceki zirvenin altında kalıyorsa bu göstergenin yükselişi desteklemediğine bir işarettir ve fiyatlarda bir düzeltme beklenmelidir. Yeni dipler yapan fiyatlara yeni diplerle eşlik etmeyen bir CCI ise düşüşü desteklemiyor ve yukarı yönlü bir düzeltme sinyali veriyor demektir.

Moving Average Convergence/Divergence (MACD);

Genelde 26 ve 12 günlük olarak kullanılan iki üssel hareketli ortalamanın farkı olan MACD, kısa vadeli üssel ortalamanın uzun vadeliye göre olan pozisyonlarını değerlendirerek trendin yönü hakkında bilgi vermeye çalışır.

MACD'nin 0 olduğu seviyede 12 günlük üssel hareketli ortalama 26 günlük üssel ortalamaya eşittir. 12 günlüğün 26 günlüğün üzerine çıktığı durumlarda ise MACD pozitif değerler alacaktır. Tersine 12 günlüğün 26 günlüğün altına indiği durumlarda ise MACD negatif olacaktır. Yorumlamalarda 12 günlük hareketli ortalamanın 26 günlük hareketli ortalamadan uzaklaştığı yani MACD'nin 0 değerinin altında ya da üzerinde olduğu durumlar aşırı alım ve aşırı satımlar olarak değerlendirilebilir. Ancak bu bölgelerde olmanın ürettikleri sinyaller referans değeri kullanan diğer göstergelere göre daha zayıftır. Fiyatların trend yönünde aşırı bir hareketi olduğunu söylese de dönüş zamanı hakkında kesin bilgiler içermez.

Daha çok kullanılan bir diğer yöntemse Trix'de olduğu gibi MACD eğrisinin 9 günlük hareketli ortalamasının alınarak buna göre olan pozisyonların değerlendirilmesidir. Bu yöntemde MACD eğrisi, 9 günlük hareketli ortalaması olan trigger eğrisini yukarı yönlü kestiğinde "al", aşağı yönlü kestiğinde ise "sat" sinyali verilmiş olur.

MACD'nin yorumlanmasında önem taşıyan bir diğer yöntemde uyumsuzlukların araştırılmasıdır. Uyumun, gevşeyen fiyatlar ve alçalan trend ile beraber oluşmakta olan yeni diplerin ve tepelerin bir öncekinden daha düşük seviyelerde oluşması, yükselen fiyatlar ve yükselen trendle beraber de yeni oluşan tepelerin ve diplerin bir öncekinden yukarda olması demek olduğunu kabul edersek oluşumun bu şekilde gelişmediği durumlar uyumsuzluk olarak adlandırılır ve yakın bir zamanda trendin gücünü kaybederek ters yönde bir hareket yapacağı kabul edilir.

Momentum;

Belirli gün sayısındaki fiyat değişimini ortaya koyan göstergedir. Momentum, trendlerin gücünü ve hızını basit bir şekilde göstermektedir. Momentum hesaplanış yönünden oldukça basit bir göstergedir. Bugünkü fiyatın 100 katsayısı ile çarpımı ve daha sonra seçilen gün sayısı kadar önceki kapanışa bölünmesi ile elde edilir. Momentum, formülündeki basitlik ve fiyat ile birlikte hareket etmesi nedeniyle eleştirilen bir indikatördür. Çünkü grafik okumak kaçınılmaz olarak kişiden kişiye farklı algılamalara neden olurken, matematik biliminden yararlanılarak hazırlanan momentum indikatörü kullanılarak disiplinli bir şekilde trendlerin gücü ve hızı tespit edilebilir. Momentum indikatörünün, 100 eksenini aşağıdan yukarıya kesmesi yükseliş sinyali olarak yorumlanır. Momentumun 120 eksenine ulaşması ise aşırı alım sinyali olarak yorumlanır. 100 ekseninin yukarıdan aşağıya kesilmesi ise düşüş sinyali olarak yorumlanır. 80 seviyesi ise aşırı satış sinyalidir. Momentum indikatöründe standart gün sayısı 14 olarak kabul edilmektedir. 14 günlük periyot, kısa vadeli analizler için uygun olmaktadır. Ancak momentum indikatörünün esnek ve basit yapısı nedeniyle daha uzun vadeli periyot seçimleri de tercih edilebilir.

RSI;

Relatif Güç Endeksi RSI incelenen periyot içerisindeki kapanış değerlerinin, bir önceki güne göre değişiminden yola çıkarak hesaplanan bir göstergedir.

RSI indikatörü, daha çok kısa ve orta vadeli analizlerde kullanılmaktadır. Her ne kadar vadeler kullanıcıların tercihine göre değişse de vadelerin uzaması fiyat hareketlerine tepkisizleşme sonucunu da beraberinde getirecektir.

RSI genellikle 30 ve 70 referans değerleri ile kullanılmaktadır. RSI indikatörü yaygın olarak iki biçimde kullanılır. Bunlardan ilki ve en yaygını 30 seviyesi ve altının aşırı satım, 70 seviyesi ve üzerinin aşırı alım bölgesi olarak değerlendirilmesidir. Bu yaklaşıma göre, 30 seviyesinden aşağı düşen RSI eğrisinin yeniden bu seviyenin üstüne çıkması al sinyali, 70 seviyesinin üstüne çıkan RSI eğrisinin yeniden bu seviyeden aşağı inmesi ise sat sinyali olarak yorumlanır. Diğer yaklaşım ise fiyat ile RSI indikatörünün arasındaki uyumsuzluktan yararlanmaktır. Genellikle RSI indikatörü, fiyat grafiği ile birlikte hareket etmektedir. Ancak zaman zaman fiyat grafiğinde görülen trendin aksi yönünde hareket edebilir. Örneğin, yükselen trend içerisinde RSI indikatörünün düşüş eğilimine girmesi satış, alçalan trend içerisinde RSI indikatörünün yükseliş eğilimine girmesi al sinyali olarak yorumlanabilir.

Stochastic;

En sık kullanılan göstergelerdendir. Piyasanın aşırı alım ya da satış bölgesinde olduğunu gösterdiği için osilatör sınıfına giren göstergelerdendir. George C.Lane tarafından geliştirilen bu gösterge %K ve %D adı verilen iki eğri ile gösterilmektedir. %K eğrisi ana eğridir ve genellikle kesintisiz bir çizgi ile ifade edilir. %D eğrisi ise %K eğrisinin basit hareketli ortalamasıdır ve genellikle noktalı çizgi ile ifade edilir. %K eğrisinin hesaplanmasında şu formülden yararlanılmaktadır; Bugünkü kapanış - 5 gün içindeki en düşük %K dönemi = _______________________________________ x 100 5 gün içindeki en yüksek - 5 gün içindeki en düşük %K'nın, genellikle 3 günlük basit hareketli ortalaması alınarak %D değeri elde edilir.

Stochastic osilatörü için yatırımcılar istedikleri zaman dilimini seçebilirler. Ancak, çok kısa vade için bu göstergenin ürettiği sinyallerin isabet oranı düşmektedir. Bu nedenle bu osilatörün yaratıcısı George C.Lane'in de tavsiye ettiği ve analistlerin daha çok kullandığı 5 günlük zaman dilimi tavsiye edilir.

Yorumlanması:

Göstergenin 20 seviyesi ve altına gelmesi aşırı satış, 80 seviyesi ve yukarısına çıkması ise aşırı alım olarak yorumlanır. Ancak bu yaklaşım zaman zaman hatalı sinyaller ürettiğinden, sinyalin teyidi için % D çizgisinin %K çizgisini kesmesi ve buna ek olarak alış için 20 seviyesinin altına gelinmesi, satış için ise 80 seviyesinin üstüne çıkılması gerekmektedir.

Parabolic Sar;

J.Welles Wilder tarafından oluşturulan bir başka gösterge olan parabolic SAR, kısa ve orta vadede oluşan yön değişimlerinin tespitinde kullanılır. SAR sözcüğü, İngilizcedeki "Stop And Reversal" (Dur ve Geri dön) sözcüklerinin baş harfleridir. Parabolic SAR, oldukça volatil bir indikatördür. Bu nedenle diğer indikatörlerle birlikte kullanımı önerilir. Parabolic SAR, yükselen ve alçalan trendlerde başarılı bir indikatördür. Ancak yatay trendlerde yanılma payı ciddi anlamda artmaktadır. Bu nedenle trendin gücü mutlaka ölçülmelidir. Bu noktada momentum, RSI, MACD veya hareketli ortalamalardan yararlanılabilir. Parabolic SAR, hesaplanış bakımından oldukça komplikedir ve ciddi bir matematik bilgisi birikimi istemektedir. Formülü aşağıdaki gibidir: SARn+1 = SARn + ş(EP-SARn)

Bu formülde yer alan SARn değeri şu anda görülen fiyatı, SARn + 1 değeri ise bir sonraki gün görülen fiyatı temsil eder. EP Uç Nokta (extreme point) değeri, isminden de anlaşılabileceği gibi trendlerin dip veya zirve seviyesini temsil etmektedir. Parabolic SAR indikatörünün hesaplandığı trend yükselen trend ise zirve, düşüş trendi ise dip noktası seçilir. ş değeri,akserelasyon yani hızlanma faktörü olarak isimlendirilir. Wilders, yapmış olduğu istatistik çalışmaları sonrası bu değeri 0.02 olarak belirlemiştir. Parobolic SAR indikatörünün yorumlanması oldukça kolaydır. SAR noktaları fiyatların üzerinden fiyatların altına düşerse al, fiyatların altındayken fiyatların üstüne geçerse de sat sinyali olarak yorumlanır.

Fibonacci;

FIBONACCI ANALİZ YÖNTEMLERİ;

Teknik analizin, en ilginç dallarından biri de Fibonacci analizleridir. Fibonacci analizindeki temel mantık, doğanın düzeninde görülen matematiksel yapının, finans piyasalarında da geçerli olduğudur. Bu matematiksel yapının daha iyi anlaşılması için öncelikle Leonardo Fibonacci ve fibonacci sayılarını irdeleyelim. Fibonacci, doğanın düzeninin matematiksel yapısını ortaya çıkarmak amacıyla yaptığı çalışmalarla, ölümünden sonraki dönemlerde bilim ve sanat dünyasında devrim sayılabilecek gelişmelere ön ayak olmuştur.

FIBONACCI SAYI DİZİLERİ;

Fibonacci'nin, ortaya attığı tüm teoriler için sayı dizisi temel taşı konumundadır. Dizideki ilk sayı 0'dır. Sayı dizisinde sayılar, bir önceki sayı ile toplanarak elde edilir. Yani: 0+1=1,1+1=2,1+2=3,3+2=5 … Bu hesap sonrasında elde edilen Fibonacci sayı dizisi ise şöyledir: 0,1,2,3,5,8,13,21,34,55,89,144,233,377… Fibonacci dizisinin ilginç özellikleri vardır. Örneğin; -Dizide her üçüncü sayı 2'ye, her dördüncü sayı 5'e ve her altıncı sayı 8'e bölünebilir. -Fibonacci sayı dizisindeki herhangi bir sayının 1,618 (altın oran) ile çarpımı bir sonraki sayıyı yaklaşık olarak vermektedir. Sayılar büyüdükçe, yaklaşma oranı daha da artmaktadır. -Herhangi bir sayının 0,618 katı bir önceki sayıyı yaklaşık olarak vermektedir. Yine sayı büyüdükçe, yaklaşma oranı artmaktadır. - Herhangi bir sayının 2,618 katı, iki sıra sonraki sayıyı vermektedir. - Herhangi bir sayının 0,382 katı, iki sıra önceki sayıyı vermektedir. - 1 ve 2 dışında tüm sayıların dört katının başka bir Fibonacci sayısı ile toplamı başka bir Fibonacci sayısı verir, 3 x 4 = 12 + 1 = 13 5 x 4 = 20 + 1 = 21 8 x 4 = 32 + 2 = 34 13 x 4 = 52 + 3 = 55

21 x 4 = 84 + 5 = 89....

 

ALTIN ORAN;

Altın oran, doğadaki birçok canlı ve cansız varlığın şeklinde ve yapısında bulunan özel bir orandır. Örneğin, ayçiçeği, papatya, çam kozalağı ve tütün bitkisinin anatomisinde altın oranı Fibonacci sayı dizisi ile birlikte görmek mümkündür. Eski Mısır ve Yunan uygarlığında bilinen bu oranın matematik literatürüne girmesini Fibonacci sağlamıştır. Bu oran, daha sonraki dönemlerde başta Leonardo Da Vinci ve Mimar Sinan olmak üzere birçok sanatçı ve bilim adamı tarafından kullanılmıştır. Güneş sistemindeki gezegenlerin yörüngelerinin eliptik yapısını keşfeden ünlü Alman astronom Johannes Kepler, altın oranın önemine şu şekilde dikkat çekmiştir: ' Geometrinin iki büyük hazinesi vardır; biri Pisagor'un teoremi, diğeri ise bir doğrunun altın orana bölünmesidir.' Altın oran, irrasyonel bir sayıdır. Ondalık sistemde yazılışı 1,618033988749894… dür. Ancak hesaplamalarda 1,6180 olarak kabul edilir. Fibonacci sayı dizisinde, küçük sayının büyük sayıya bölümünden elde edilen 0,618 katsayısı ile büyük sayının küçük sayıya bölünmesi ile elde edilen 1,618 sayısı arasındaki ilişkiler fibonacci oranlarını vermektedir. Oranlar: 0,618 / 1,618 = 0,382 1 / 1,618 = 0,618 0,618 x 1,618 = 1 1 x 1,618 = 1,618 1,618 x 1,618 = 2,618 2,618 x 1,618 = 4,236 4,236 x 1,618 = 6,853 Bu katsayılardan teknik analizde 0,382, 0,500 ve 0,618 oranları sıkça kullanılmaktadır. Bu oranlardan, yükseliş ve düzeltme hareketlerinde hedef tespitinde yararlanılır. Fibonacci analizleri, daha çok orta ve uzun vadeli destek ve dirençlerin tespitinde kullanılır. Ancak kısa vadeli hareketlerin destek ve dirençlerinin belirlenmesinde de kullanılmaktadır. Teknik analizde Fibonacci oranlarından yaygın olarak üç şekilde yararlanılmaktadır; 1-) Fibonacci düzeltme seviyeleri 2-) Fibonacci zaman aralıkları

3-) Fibonacci fanları

FIBONACCI DÜZELTME SEVİYELERİ (FIBONACCI RETRACEMENT);

Teknik analizde en çok kullanılan Fibonacci analizi yöntemidir. Bu analiz yönteminde, trendin dip seviyesinden zirve seviyesine çekilen çizgi yardımıyla, Fibonacci destek ve direnç seviyeleri elde edilir. Tek başına al sat sinyali üretmeyen bu yöntem özellikle orta ve uzun vadeli destek ve dirençlerin tespitinde oldukça başarılıdır. Kısa vade için de bu yöntem kullanılabilir. Ancak başarı oranı, orta ve uzun vadeye göre biraz daha düşüktür. Bu yöntemin temel mantığı, trendlerde dip ve zirve arasındaki farkın, her Fibonacci katsayısı ile çarpımının ayrı bir düzeltme seviyesini başarılı bir şekilde tespit etmesidir. Bu yöntemde genellikle 0,236, 0,382, 0,500, 0,618 katsayıları kullanılmaktadır. Düzeltme seviyelerinin doğada bulunduğu kabul edilen oranlarla tespit edilmesi güvenilirliği artırmaktadır. Özellikle uzun vadeye bakıldığında bu düzeltme seviyelerinin tespitindeki başarı daha iyi anlaşılmaktadır.

 

FIBONACCI ZAMAN ARALIKLARI;

Teknik analizdeki tek değişken fiyat değildir. Özellikle fırsat maliyeti açısından önemi olan zaman değişkeni de önemli bir inceleme konusudur. Bu nedenle Fibonacci teorileri, fiyat hareketlerinde kullanıldığı gibi zaman aralıklarında da kullanılmaktadır. Fibonacci zaman aralıkları dip ya da tepe noktasından itibaren Fibonacci sayılarıyardımıyla çizilen dikey çizgilerden oluşmaktadır. Çizim aşamasında dip ya da zirve 0 olarak kabul edilmektedir. Daha sonra Fibonacci sayılarından yararlanılarak oluşturulan zaman aralıklarına ait çizgiler fiyat grafiğinin üstüne yerleştirilir. Fibonacci sayılarının bu yöntemde kullanılmasında yararlanılan temel mantığa göre her bir Fibonacci sayısı, zaman aralığındaki gün sayısını temsil etmektedir. Yani birinci Fibonacci sayısı olan 1, bir günlük zaman aralığını, ikinci Fibonacci sayısı olan 2, iki günlük zaman aralığını ve beşinci Fibonacci sayısı olan 8, sekiz günlük zaman aralığını temsil etmektedir. Kısacası, Fibonacci zaman aralıkları 1., 2., 3., 5., 8., 13., 21. ve 34 günlük dönemlere isabet edecek şekilde çizilmektedir.

Bu yöntemin temel mantığına göre her bir zaman aralığında önemli hareketler meydana gelmektedir. Fibonacci zaman aralıkları, diğer Fibonacci analiz yöntemleri gibi al sat sinyali vermezler ve daha çok dalgalanmaların süresinin tespit edilmesinde kullanılırlar.

FIBONACCI FANLARI;

Fibonacci oranlarının diğer bir yaygın kullanım alanı Fibonacci fan çizgileridir. Diğer

Fibonacci analiz yöntemlerinde olduğu gibi Fibonacci fanlarında da öncelikle dip ve zirve noktası arasına referans çizgisi çizilir. Ancak bu yöntemde çizilen referans çizgisi, trendin dibinden zirvesine değil ara trendin zirvesine çizilmelidir. Referans çizgisinin ikinci noktasından çizilen dikey çizginin, fan çizgileri ile kesiştiği noktalar Fibonacci seviyeleri olan %38.2, %50.0, %61.8'dir.

Fibonacci fan çizgileri güvenilirliği sorgulanan bir analiz yöntemidir. Özellikle sert hareketlerin olduğu dönemlerde yanılma payı artmaktadır. Bu nedenle volatilitenin daha düşük olduğu piyasalarda kullanılması tavsiye edilir.

FIBONACCI YAYLARI;

Fibonacci düzeltme seviyelerinin dairesel yorumu olarak açıklanabilir. Fibonacci yayları, trendin dip seviyesinden zirve seviyesine bir referans çizgisi çizerek, % 38.2, %50.0 ve %61,8 seviyelerine çizilen yaylardır. Bu yayların yorumundaki mantık düzeltme seviyeleri ile aynıdır. Yani fiyatın yaya yukarıdan yaklaşması destek, aşağıdan yaklaşması ise direnç olarak yorumlanır.

Accumulation/Distribution Index;

A/D (Accumulation/Distribution Index, Alım/Dağıtım Endeksi) işlem adedi ve paritelerin fiyatlarındaki değişimin birleştirildiği bir momentum göstergesidir. İşlem adedi ve fiyatlardaki hareketleri birleştirerek fiyatların trendinin sürüp-sürmeyeceği konusunda fikir verir. Önemli fiyat hareketleri ve bu fiyat hareketleri ile işlem adedinin birleştirilmesi bu indikatörün dayanak noktası, temelidir. A/D, aslında daha popüler olan Denge İşlem Adedi (On Balance Volume, OBV) indikatörünün değişimidir. Her iki indikatör de fiyatlarla birleştirilmiş işlem adedinin karşılaştırılması yoluyla fiyatlarda değişimin olup olmayacağını denemektedir. Bu göstergenin temel olarak söylediği şey; bir fiyat hareketi ne kadar çok işlem adedi ile gerçekleşirse o kadar güvenilirdir. Şöyle ki;

A/D'nın yükselişte yani trendinin yukarı olması, paritenin toplandığını gösterir. En güvenli olan fiyatlardaki yukarı hareket ile birleştirilmiş işlem adedinin olmasıdır.

A/D'nın düşüşte yani trendinin inişte olması, paritenin elden çıkarıldığını, dağıtıldığını gösterir. En güvenli olan fiyatlarda aşağı inen hareket ile birleşmiş işlem adedinin olmasıdır.

ADX (Average Directional Movement Index);

Directional Movement trendin varlığını tespit etmek amacıyla kullanılan bir göstergedir. Yatay hareketlerde de yanlış sinyalleri filtre etmek açısından önem arz eder. ADX, ADXR, DX, DI+DI-, DIS göstergelerinin çıkış noktasıdır.

Average Directional Movement Index ( ADX ), 0 -100 sevilerinde hareket eden bir indikatördür. ADX, bir trendin varlığı ve ivmesiyle ilgili bilgiler sunar. Fiyat hareketin yönü ADX göstergesinin yönüyle ilişkili değildir. Fiyatlar düşerken, ADX yükselebilir veya fiyatlar yükselirken, ADX düşebilir.

Yorum: ADX değeri 0'a yaklaştıkça trendsiz piyasaya işaret edecektir, burada piyasa yön hakkında kararsızdır. ADX değerinin artmaya başlaması fiyat hareketi hangi yönde ise o yönde bir trendi işaret edecektir. ADX değerinin artmasıyla birlikte trendin güçlenmeye başladığı sonucu çıkarılabilir ve güçlenerek devam etmesi beklenebilir. Düşen bir ADX ise trendin sonlanacağını veya sonlandığını işaret edecektir.

ADX göstergesinin kullanım metotlarından biri ise DI+ DI- göstergeleriyle birlikte kullanılıp, yönün tespiti için DI+ DI- göstergelerinden faydalanmaktır. ADX güçlenirken DI+ değeri DI- değerinden büyükse, trendin yukarı, aksi halde yani DI+ değeri DI- değerinden küçükse trendin aşağı gerçekleşebileceği yönünde fikir vermektedir.

Envelopes;

Envelopes, bir hareketli ortalamanın yukarı, ikincisinin ise aşağı yönde saptırılmasıyla oluşan kanal sayesinde, fiyat hareketlerinin, aşağı veya yukarı muhtemel sınırlarını tespit etmek amacıyla oluşturulmuş, bir göstergedir. Envelopes kar realizasyonları ve tepki alımlarının tespiti için de oldukça kullanışlıdır.

Yorum: Fiyat seviyesi üst banda kadar yükseldiğinde sat sinyali, alt banda gerilediğinde ise al sinyali vermektedir. Kayma yüzdesi, enstrümanın volatilitesinin yüksek olup olmamasıyla alakalıdır. Volatilitesi yüksek enstrümanlarda daha yüksek bir kayma yüzdesi kullanılmalıdır.

Market Facilitation Index;

Market Facilitation Index, Fiyat hareketleri ve işlem hacminden faydalanan bir göstergedir. Barın yükseğinden barın düşüğünü çıkarıp bu sonucu işlem hacmine böler. Yorum: Hacim ile MFAC değerlerinin dört olası durumunu ele alınmıştır. Aşağıdaki tabloda + işareti ile son gün değerinin bir gün önceden yüksek olduğu, - işareti ile son gün değerinin bir gün önceden düşük olduğu ifade edilmektedir. Volume Market Facilitation Index + + Bu durumda; hacim ve Market Facilitation Index değerleri, bir gün önceye göre yükselmiştir. Böyle bir durumda piyasanın yönü doğrultusunda pozisyon almak makul olabilir. Volume Market Facilitation Index - - Bu durumda; işlem hacmi ve Market Facilitation Index bir önceki değerlerine göre azalmıştır. Yatırımcıların piyasaya ilgisi azalmıştır. Bu durun trendin sonlandığını ifade ediyor olabilir. Piyasadaki yatırımcılar yeni pozisyonlar açmaktan kaçınmaktadır. Piyasa sıkışmıştır. Ancak bu durumdan sonra yeni trendlerin oluşabileceği de unutulmamalıdır. Volume Market Facilitation Index - + Bu durumda; hacim düşerken, Market Facilitation Index artış göstermiştir. Buradan çıkarılabilecek sonuç enstrümana ilginin azaldığı olabilir. Ancak bunun geçici bir durum olma olasılığı da mevcuttur. Volume Market Facilitation Index + -

Bu durumda; hacmin artarken, Market Facilitation Index düşüş göstermiştir. Hacimden enstrümana ilginin arttığı, fakat henüz bir yön belirlenemediği düşünülebilir. Bu ters yöne ciddi boyutlarda bir fiyat hareketine işaret ediyor olabilir. Trend dönmezse güçlenerek aynı yönde devam edecektir. Sonucu da çıkarılabilir.

Money Flow Index;

Money Flow Index (MFI), para akışına hacmi de dâhil ederek enstrümana girip çıkan paranın gücünü ölçmekte kullanılan bir göstergedir. RSI ile arasındaki en önemli fark hacmi de bünyesinde barındırmasıdır. Son barın yükseği, düşüğü ve kapanış değeri toplanıp basit ortalamaları alınır ve elde edilen bu değer, o bardaki hacim değeriyle çarpılır. Sonuç, önceki barda elde edilen değerden büyük ise pozitif para akışı, küçük ise negatif para akışının varlığı kabul edilir. Göstergenin seçilen periyodu kadar kümülatif pozitif para akışı, göstergenin seçilen periyodu kadar kümülatif negatif para akışına bölünür. Bu değerin de 100'e bölünmesi ve sonucun 100'den çıkarılmasıyla MFI elde edilir. Yorum: MFI, yorumlanırken 20 ve 80 referans seviyeleri önem arz eder. MFI, 20 seviyesinin altındayken enstrüman, aşırı satım, 20 seviyesinin üstündeyken ise aşırı alım bölgesindedir. Ayrıca MFI, 20 seviyesini yukarı kestiği halde al, 80 seviyesini aşağı kestiğinde ise sat sinyali üretmektedir. Uyumsuzluklar: Fiyat serisinde yeni tepe, bir önceki tepenin üzerinde gerçekleşiyor. Ancak indikatör bunu desteklemiyor, yani indikatördeki yeni tepe, önceki tepenin üstünde gerçekleşmiyorsa, bu durum, indikatörün fiyatlardaki yükseliş trendini artık desteklemediğini göstermektedir. Aşağı yönlü bir fiyat hareketi beklenebilir.

Fiyat serisinde yeni dip, bir önceki dibin altında gerçekleşiyor. Ancak indikatör bunu desteklemiyor, yani indikatördeki yeni dip, önceki dibin altında gerçekleşmiyorsa, bu durum, indikatörün fiyatlardaki düşüş trendini artık desteklemediğini göstermektedir. Yukarı yönlü bir fiyat hareketi beklenebilir.

WLR (Williams %R);

Williams %R, seçilen periyottaki en yüksek değerden kapanışı çıkarır ve elde edilen değeri seçilen periyotta ki en yüksek değerden, en düşük değerin çıkarılmasıyla bulunan değere böler. -80 ve -20 referans seviyeleri arasında hareket etmektedir. Yorum: Gösterge, -80 seviyesinin altında ise aşırı satım, -20 seviyesinin üstünde ise aşırı alım bölgesinde diye tanımlanır. Uyumsuzluklar: Fiyat serisinde yeni tepe, bir önceki tepenin üzerinde gerçekleşiyor. Ancak indikatör bunu desteklemiyor, yani indikatördeki yeni tepe, önceki tepenin üstünde gerçekleşmiyorsa, bu durum, indikatörün fiyatlardaki yükseliş trendini artık desteklemediğini göstermektedir. Aşağı yönlü bir fiyat hareketi beklenebilir.

Fiyat serisinde yeni dip, bir önceki dibin altında gerçekleşiyor. Ancak indikatör bunu desteklemiyor, yani indikatördeki yeni dip, önceki dibin altında gerçekleşmiyorsa, bu durum, indikatörün fiyatlardaki düşüş trendini artık desteklemediğini göstermektedir. Yukarı yönlü bir fiyat hareketi beklenebilir.

 

Devam Formasyonları

Flama ;

Flamalar gittikçe daralan bir düzeltme hareketinde hareket eden bir devam formasyonudur. Bu formasyon hem aşağı hem de yukarı yönlü olabilir. Eğer parite flama oluşumundan önce bir yükseliş trendi içerisinde ise formasyonun kırılmasından sonra bu hareketin devamı beklenebilir. Flamalar genellikle kısa vadeli formasyonlardır. (A) Direnç seviyesi (B) Destek Seviyesi (C) Flama Direği - Flama direği trendin başlangıcından ulaştığı en yüksek seviye arasındaki mesafedir. (Yukarı yönlü trendlerde) (D) Kırılma noktası - Fiyat grafiğinin aşağı yönlü (yukarı yönlü trendlerde) direnç çizgisini kırdığı seviye (Düşüş trendlerinde direnç çizgisi yukarı yönlü olur).

(E) Fiyat öngörüsü - Direnç seviyesi kırılınca fiyatın Flama direğinin uzunluğu kadar devam etmesi beklenir.

Bayrak ;

Bayrak formasyonları trend doğrultusunda yaptıkları hızlı ve kesin bir hareket sırasında paralel bir kanalda duraklama dönemi geçirmesiyle oluşur. Genellikle kısa vadeli bir formasyondur. (A) Direnç seviyesi (B) Destek Seviyesi (C) Bayrak Direği - Bayrak direği trendin başlangıcından ulaştığı en yüksek seviye arasındaki mesafedir.(Yukarı yönlü trendlerde) (D) Kırılma noktası - Fiyat grafiğinin aşağı yönlü (yukarı yönlü trendlerde) direnç çizgisini kırdığı seviye (Düşüş trendlerinde direnç çizgisi yukarı yönlü olur).

(E) Fiyat öngörüsü - Direnç seviyesi kırılınca fiyatın Flama direğinin uzunluğu kadar devam etmesi beklenir.

Üçgen formasyonu;

Üçgen formasyonları trend dönüşümlerine yönelik sinyaller de vermekle birlikte, çoğunlukla mevcut hareketin devam edeceği yönünde sinyaller üretirler (üçgen formasyonunun çözülmesi durumunda mevcut trendin devam etmesi yönünde bir beklenti oluşur). Kendine has özellikler barındıran ve tahminler sunan çok sayıda üçgen formasyonu çeşidi bulunmaktadır.

Yatırımcıların, üçgenin sınırlarının birbirine yaklaştığı bölgeden bir kırılma hareketi olması durumunda pozisyon alması gerekmektedir. Hareketin yaklaşık olarak nerede sona ereceğini belirlemek için üçgenin sınırları arasındaki genişlik ölçülür ve elde edilen sonuç kırılmanın gerçekleştiği seviyeye eklenerek hareketin sona erebileceği yaklaşık seviyeler belirlenir.

 

Dönüş Formasyonları

Çift tepe;

Çift tepe formasyonları trendin bir destek veya direnç seviyesine ulaşmasının ardından o seviyeden iki kere dönerek önceki trendin aksine bir yönde hareket etmeye başlamasıyla oluşur. Çift tepe formasyonları genellikle daha uzun vadelerde oluşur. (A) Direnç Seviyesi - yatay veya hafif eğimli olarak oluşabilir (B) Destek seviyesi - yatay veya hafif eğimli olarak oluşabilir. (C) Kırılma noktası

(D) Fiyat öngörüsü - Vadeli sözleşmenin gidebileceği varsayılan seviye. Mesafenin destek ile direnç seviyesi arasındaki mesafe kadar olması beklenir

Omuz-Baş-Omuz;

Omuz - Baş - Omuz formasyonu genellikle uzun trendlerin sonunda görülür. Oluşum süresi bir aydan bir yıla kadar değişir ve trend dönüşünün en önemli sinyallerinden biridir. İşlem hacmi Omuz-Baş-Omuz formasyonunun en önemli göstergesidir. İşlem hacminin çoğu sol omuz oluşurken görülür ve sonrasındaki düzeltme esnasında belirgin bir şekilde azalmaya başlar. Düzeltme bittiğinde, fiyatlar yeniden eski trend ile aynı yönde hareket etmeye başlar ancak, bu sefer işlem hacmi sol omuz altında oluşan işlem hacminden çok daha azdır. İşlem hacminin yetersiz olması, fiyatları daha ileri taşımaya yetmez ve yeni bir düzeltme başlar. Azalan işlem hacmi çok önemli bir uyarı sinyalidir. Sağ omuz, trendin devamındaki son çabadır ve işlem hacmi daha da azdır. Boyun çizgisinin kırılması formasyonun tamamlanması anlamına gelir ve yeni trende girilir. (A) Sol omuz - Yatay ,hafif eğimli destek veya direnç seviyesi (B) Baş (C) Sağ omuz - yatay, hafif eğimli destek veya direnç seviyesi. Sol omuz seviyesiyle nerdeyse aynı seviyededir (D) Boyun çizgisi (E) Kırılma Noktası - Fiyatın boyun çizgisini geçtiği seviye (F) Fiyat Öngörüsü -Fiyatın formasyonu tamamlamasıyla ulaşması öngörülen seviye. Mesafenin baş ve boyun çizgisi arasındaki mesafeye eşit olması beklenir.